ΕΘΙΜΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

 Η σφαγή των γουρουνιών (γουρνοχαρά)
  
     xoiros1.jpg

        Η "γουρνοχαρά" για τους ανθρώπους του χωριού τα Χριστούγεννα

Όπως κατά την ημέρα της Λαμπρής, κάθε  σπίτι στο χωριό  έσφαζε κι έψηνε το πατροπαράδατο αρνί, έτσι και την ημέρα των Χριστουγέννων δεν υπήρχε σπίτι, σε οποιοδήποτε χωριό, που να μην έσφαζε το καλοθρεμμένο γουρούνι.


Το γουρούνι στο χωριό ήταν αναπόσπαστο μέρος της ζωής των κατοίκων του. Κάθε σπίτι είχε το γουρούνι του. Το έπαιρναν συνήθως τον Απρίλη και το έσφαζαν την παραμονή των Χριστουγέννων. Διέθεταν ξεχωριστό μέρος για διαμονή του, το «γουρνοκούμασο» και το τάιζαν με καλαμπόκι, κριθάρι, τυρόγαλα (καπετι)και τα περισσεύματα των φαγητών της οικογένειας.
 Αποτελούσε ντροπή για το σπίτι εκείνο, που δεν είχε γουρούνι, καθώς θεωρούνταν. παρακατιανό, φτωχό κι ανοικοκύρευτο.
Εξάλλου, ήταν απαραίτητο για ένα αγροτικό σπίτι, καθώς από το γουρούνι έπαιρναν τη λίπα, το κρέας, τα λουκάνικα κι έφτιαχναν τα γουρνοτσάρουχα.
 Η σφαγή των γουρουνιών συνήθως γινόταν σχεδόν την ίδια ημέρα απ' όλους, γεγονός που αποτελούσε πανηγύρι για τα μικρά παιδιά, όσα βέβαια είχαν τη δύναμη ν' αντέξουν το σκληρό θέαμα. Όλη η διαδηκασία ήταν ένα είδος τελετής, κάτι σαν το αλώνισμα, ας πούμε και αποτελούσε κι αυτό  κατάλοιπο ειδωλολατρικών πρακτικών. Οι Ρωμαίοι θυσίαζαν χοίρους στους θεούς Δήμητρα και Κρόνο για να τους ευνοήσουν στην καλλιέργεια της γης. 
Λίγες ημέρες πριν τα Χριστούγεννα τα συγγενικά σπίτια συνεννοούνταν για το πότε θα έσφαζαν τα γουρούνια.. Στο σφάξιμο έπαιρναν μέρος πέντε - έξη άντρες και οι γυναίκες του σπιτιού. Ο νοικοκύρης φρόντιζε ν' ανάψει φωτιά για να' χει βραστό νερό.
Οι καλεσμένοι έρχονταν με τα μαχαίρια τους καλοακονισμένα. Ένα απ' αυτά συνήθως δίκοπο, και προερχόταν συνήθως από κάποια παλιά ξιφολόγχη, χρησιμοποιούταν για το φονικό κ  xoiros1.jpg                                            xoiros-2.jpg             
Ο σφαγέας ορίζονταν από πριν. Το σφάγιο δενόταν απ' τα μπροστινά  πόδια κι' αφού το έριχναν κάτω, του έβαζαν το μαχαίρι στο λαιμό. Δεν ήσαν λίγες οι φορές που το χτύπημα δεν έπιανε με την πρώτη, όμως όπως και να είχε, μετά τα πρώτα ουρλιαχτά ακολουθούσε ο επιθανάτιος βρόγχος. Τότε η νοικοκυρά πλησίαζε με μια κεραμίδα με κάρβουνα και λιβάνι λιβάνιζε το σφαγείο στον λαιμό κι έβαζε στο ανοιχτό στόμα του ένα λεϊμόνι.

  Το πιο "καλό" παιδί την ίδια στιγμή έλεγε το "πάτερ ημών".
Παράλληλα ο σφαγέας έβγαζε τον πρώτο μεζέ. Τον έβαναν, όπως έσταζε αίμα, στα κάρβουνα ή στο τηγάνι και μετά από λίγο τον σερβίριζαν. Πάντα, στο σφάξιμο του γουρουνιού, υπήρχε άφθονο κρασί και καταναλώνονταν με απλοχεριά. Εκεί δίνονταν και οι πρώτες ευχές : - Καλοφάφωτο κλπ.
Μετά τη σφαγή, κρέμαγαν το σφάγιο και έστηναν ένα πρόχειρο πάγκο. Μετά έπρεπε να βγουν τα εντόσθια και να τα βάλουν σε ένα σκαφίδι, να το γδάρουν, να βγει η φούσκα να την τρίψουμε με σταχτή να στεγνώσει, να τη φουσκώσουνε και να  την δώσουν στους πιτσιρικάδες που τόσο καιρό περίμενα για να παίξουν μπάλα. Τα πιο  παλιά χρόνια και ιδίως όταν το γουρούνι ήταν μεγάλο σε ηλικία, από το τομάρι του έκαναν τα γουρνουτσάρουχα.

Ύστερα έκοβαν το συκώτι και το ψαρονέφρι που αποτελούσε  το πιάτο της παρέας.
Στη συνέχεια, έβγαζαν τον παστό(πάχος) και τον έδιναν στις γυναίκες, οι οποίες, αφού τον τεμάχιζαν, τον έριχναν στο χαλκοματένιο καζάνι και μ' ένα κοντάρι έβγαζαν το ρευστό λίπος, το οποίο άδειαζαν στους τενεκέδες, όπου πάγωνε και έτσι γίνονταν η νόστιμη λίπα.
 Αποτελούσε τιμή για το νοικοκύρη, που έβγαζε απ' αυτή τη διαδικασία 6-7 τενεκέδες , λίπα, καθώς στο χωριό ήταν … χονδρονοικοκύρης. Εδω πρέπει να αναφέρουμε οτι τα κομματάκια κρέατος που μένουν απο το λιώσιμο τις λίπας ειναι η περίφημες τσιγαρίδες το επιδόρπιο τις εποχής.

 9.jpg   __20104.jpg

Η επεξεργασία συνεχίζονταν μέχρι να μπουν όλα σε τάξη: Να γυριστούν και να πλυθούν τα άντερα για λουκάνικα, να καθαριστεί το παχύ έντερο για το μπουμπάρι, να καθαριστούν το κεφάλι και τα πόδια ακόμα και η νουρά για να γίνουν πατσιάς.

Μετά το καθαρό πλέον κουφάρι ζυγίζονταν. Το σύνηθες βάρος ήταν από 80 μέχρι και 120 οκάδες. Μετά το ζύγι το κρέμαγαν από το πατερό να παγώσει  και στην συνέχεια το τεμάχιζαν.  με τα τσεκούρια η τα χατζάρια λιάνιζαν το κρέας και τοποθετούσαν αλατισμένα τα κομμάτια σε πλιθάρια, που τα είχαν για φαγητό όλο σχεδόν το χειμώνα και τα μαγείρευαν με τραχανά και μπλουγούρι (πλιγούρι) .
 Αν το γουρούνι έμενε ατεμάχιστο το βράδυ, τότε κάρφωναν πάνω στο σφαχτό  ένα πιρούνι για να φοβούνται οι καλικάντζαροι και να μην πάνε να το μαγαρίσουν κατά την διάρκεια την νύχτας.
Τα λουκάνικα,
Όσοι δεν ασχολούνταν με το λιάνισμα του γουρουνιού, έκοβαν τα πράσα σε μικρά-μικρά τεμάχια και τα είχαν έτοιμα να γεμίσουν τα λουκάνικα. Μετά το φαγητό, οι άνδρες έκοβαν το κρέας πάνω στην τάβλα, με τα ψαλίδια, το οποίο ανακάτευαν με τα τριμμένα πράσα και το έβαζαν σε χάλκινη κατσαρόλα και τα ζέσταιναν, αφού έριχναν συγχρόνως ρίγανη, πιπέρι και αλάτι. Στη συνέχεια περνούσαν τα λουκάνικα σ' ένα ξύλινο δοκάρι και τα κρεμούσαν για να στεγνώσουν.

 Το μεσημέρι στρώνονταν τραπέζι επίσημο. Με καλό φαΐ και μπόλικο κρασί, κι' ακόμα
 περσότερες ευχές.

 

World Time

Follow us

Facebook Twitter Youtube

Δημοσκόπηση

ποιά θέματα προτιματε
 

Ημερολόγιο

Σεπτέμβριος 2020
ΔΤΤΠΠΣΚ
123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930

Εορτολόγιο

η ημέρα, η εβδομάδα του έτους